Rapport van Brussel: Afvalbeleid

15_SPA_CB_RVB_Afval_NL

15_SPA_CB_RVB_Afval_FR

  1. Waarover gaat het?

Afval is een belangrijke uitdaging voor onze maatschappij. De productie van afval houdt rechtstreeks verband met onze consumptiewijzen en hun accumulatie genereert heel wat sociale en milieugebonden druk. Er bestaan drie soorten soorten afval: reinigingsafval (in kader openbare netheid), huishoudafval (onderverdeeld in gesorteerd en restafval) en afval van economische activiteiten

  1. Enkele interessante cijfers en feiten

In 2014 bedraagt het aandeel selectieve ophaling (gesorteerd) van huishoudelijk afval in Brussel 30,12 %. In Vlaanderen en Wallonië is dit respectievelijk 67% en 71%.

De Brusselaar is wel een minder groot vervuiler, de productie van huishoudelijk per persoon per jaar ligt een stuk lager dan in de rest van het landBrussel:

  • 439 kg
  • Wallonië: 556 kg
  • Vlaams Gewest: 526kg

Daartegen staat dat wij wel veel minder recycleren/sorteren, met een groter aandeel restafval (witte zak) als gevolg.

  • Brussel: 280kg
  • Wallonië: 184 kg
  • Vlaams Gewest: 152 kg

Ondanks sterke bevolkingsgroei en de economische groei verkleint de afvalberg in Brussel.

Het aandeel van het selectief opgehaalde afval steeg van 9% in 1996 (eerste jaar van gescheiden ophaling PMD en karton) tot 32% in 2011. Sinds het jaar 2009 lijkt deze evolutie wel gestabiliseerd

Het totale aandeel restafval is teruggelopen van 420.000 ton in 1996 naar 316.000 ton in 2011.

Per inwoner betekent dit een terugval van 444kg in 1996 naar 281kg in 2011

Brussel kent ook een groot tekort aan containerparken. Er zijn 124.000 inwoners per containerpark in Brussel, in Antwerpen is dat één per 52.000 en in Gent één per 35.000. Bovendien zijn er vooralsnog maar twee gewestelijke parken en zeven gemeentelijke parken (die enkel toegankelijk zijn voor gemeentebewoners). Deze legislatuur zou daar verandering in moeten komen. Men heeft in 2015 ook geexperimenteerd met mobiele containerparken.

  1. Beoordeling

In 2020 moet van Europa 50% van het huishoudelijk afval gerecycled worden. Men zit nu aan 30%. Er zijn dus nog heel wat inspanningen nodig om dit cijfer te halen. Maar sinds 2007 is er weinig evolutie in dit cijfer waar te nemen.

Recent is de staatssecretaris begonnen met een proefproject voor omhaling van organisch afval. Dit loopt momenteel in 5 gemeenten. Er zijn plannen om het reeds te veralgemenen in het najaar van 2016. Dat zou het recyclage cijfer enorm kunnen opkrikken wetende dat 50% van het restafval uit organisch afval bestaat. Er is echter ook wel wat verzet tegen de plannen om zowel het restafval als het organische afval slecht één keer per week op te halen. Er zijn hier dus wel nog wat hindernissen.

Men wil deze legislatuur ook meerdere nieuwe gewestelijke containerparken creëren of overnemen van de gemeenten. Dit gaat echter zeer moeizaam. Daartegenover staat dat de mobiele containerparken wel een groot succes zijn.

Hoe dan ook betekenen vaste containerparken een grote besparing. Het organiseren en ophalen van het grof huisvuil aan huis kost 600 euro per ton, in een containerpark is dat slechts 60 euro per ton. Het geld dat zou vrijkomen kan men aan de algemene netheid van Brussel steken.

Want algemene netheid vormt nog altijd een groot probleem in Brussel. Er is veel zwerfvuil. In 2015 zijn er welsiwaar 150 straatvegers bijgekomen, maar daar is voorlopig niet zo veel van te merken in de straten. In 2016 zou men nog eens 150 straatsvegers aannemen. Hopelijk zal dit voor een kentering zorgen. Men wil alvast de frequenties verhogen.

In het economische relanceplan ‘Brussel 2025’ dat recent werd aangenomen heeft men ook een investeringsplan toegevoegd voor een circulaire economie. Zulke intiatieven die zowel de tewerkstelling als het leefmilieu ten goede komen moeten er meer komen.

Kortom, er zit dus heel wat in de pijplijn. Maar het gaat moeizaam en vandaag is daar allemaal nog niet zo veel van te zien in de straten. De Brusselaar is denk ik vandaag niet zo heel tevreden over de openbare netheid of over het afvalbeleid. Om deze reden kunnen we ook geen hoge score toekennen, maar we denken en hopen dat dit in de toekomst wel eens snel zou kunnen veranderen.

Bronnen:

  • Schriftelijke vraag van de heer Jef Van Damme aan Fadila Laanan, Staatssecretaris bevoegd voor afvalbeleid, betreffende het beleid en de engagementen inzake afvalbeheer. 15/10/2015
  • “Brusselaars, Belgisch Afvalkampioenen?”. Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA). FOCUS 05, juni 2014. Anne Franklin
  • Agentschap Net Brussel (GAN) https://www.arp-gan.be/nl/